Saint Pancras of Taormina

 Άγιος Παγκράτιος της Ταορμίνας (Tαυρομενίου)

Ο Άγιος Παγκράτιος της Ταορμίνας, ήταν ένας άγιος άνθρωπος που έζησε κατά τις πρώτες ημέρες του Χριστιανισμού. Γεννήθηκε στην Αντιόχεια της Κιλικίας (σημερινά Άδανα της Τουρκίας) και τιμάται ευρέως ως ο προστάτης άγιος της Ταορμίνας της Ιταλίας και του Canicattì της Ιταλίας. 

Μπορεί να μην είναι ιδιαιτέρως γνωστός στην εποχή μας ο άγιος Παγκράτιος, όμως τυγχάνει αποστολικός Πατέρας, ισοστάσιος σχεδόν του αποστόλου Πέτρου κατά τον ιερό υμνογράφο του Θεοφάνη, αφού ο μέγας απόστολος τον χειραγώγησε στην πίστη του Χριστού και τον κατέστησε επίσκοπο, εξαποστέλλοντάς τον μάλιστα στη Δύση προκειμένου να φέρει το φως της αλήθειας σ᾽ αυτήν. 

(῾Τοις φωτοβόλοις του Πέτρου πυρσεύμασι, καταυγασθείς και ψυχήν και διάνοιαν, ως αστήρ πολύφωτος, προς την δύσιν έφθασας, φωταγωγών διδαχαίς τους πεπτωκότας, εις αγνωσίας Παγκράτιε βάραθρα») (ωδή θ´).

Σύμφωνα με αρχαίες μαρτυρίες, ο Παγκράτιος ταξίδεψε στην Ιερουσαλήμ ως νεαρό αγόρι κατά τη διάρκεια της διακονίας του Ιησού. Ενώ βρισκόταν στην Ιερουσαλήμ, είδε τα πάθη και τη σταύρωση του Χριστού, τα οποία επηρέασαν βαθιά τη ζωή του. Αφού επέστρεψε στην Αντιόχεια με την οικογένειά του, ο Παγκράτιος και ολόκληρη η οικογένειά του ασπάστηκαν τον Χριστιανισμό, ασπαζόμενοι τις διδασκαλίες του Ιησού Χριστού. Με κίνητρο την έντονη επιθυμία για πνευματική ανάπτυξη και μοναξιά, ο Παγκράτιος αποφάσισε να ζήσει ως ερημίτης σε μια σπηλιά στον Πόντο. Σε αυτόν τον μοναχικό τρόπο ζωής, αφιερώθηκε στην προσευχή, στη μετάνοια και στην εμβάθυνση της σχέσης του με τον Θεό. 

Εκείνη την περίοδο ήταν που ο ζήλος και η ευσέβειά του τράβηξαν την προσοχή του Αγίου Πέτρου του Αποστόλου. Αναγνωρίζοντας την αγιότητα και τις ιεραποστολικές δυνατότητες του Παγκράτιου, ο Άγιος Πέτρος τον χειροτόνησε ως ιεραπόστολο επίσκοπο και τον έστειλε στην πόλη Ταορμίνα της Σικελίας για να διαδώσει το μήνυμα του Χριστιανισμού. Ο Παγκράτιος εκτέλεσε την αποστολή του με μεγάλη θέρμη και αφοσίωση, κηρύττοντας το Ευαγγέλιο και προσηλυτίζοντας πολλούς ειδωλολάτρες στην πίστη. 

Ένα από τα αξιοσημείωτα γεγονότα στη ζωή του Αγίου Παγκράτιου ήταν η θαυματουργή παρέμβασή του για να σώσει την πόλη της Ταορμίνα από την καταστροφή. Ο ειδωλολάτρης διοικητής Aquilinus προσπάθησε να καταστρέψει την πόλη και τους κατοίκους της λόγω της νέας πίστης τους. 

Σε απάντηση, ο επίσκοπος επικαλέστηκε τη θεία παρέμβαση, και ως εκ θαύματος, η πόλη σώθηκε από την επικείμενη καταστροφή. Δυστυχώς, οι προσπάθειες του Παγκράτιου να προωθήσει τον Χριστιανισμό αντιμετώπισαν την αντίθεση ορισμένων παγανιστών στην Ταορμίνα που παρέμειναν αποφασιστικοί στην απόρριψη της πίστης. Αυτοί οι αντίπαλοι οδηγήθηκαν από προκατάληψη και φόβο, βρίσκοντας τη διάδοση του Χριστιανισμού ως απειλή για τον τρόπο ζωής τους. 

Παρά την αντίθεση αυτή, ο Παγκράτιος παρέμεινε σταθερός, συνεχίζοντας την αποστολή του να κηρύξει το Ευαγγέλιο και να μεταμορφώσει τις καρδιές. Τραγικά, η αντίθεση στο έργο του Παγκράτιου έφτασε σε οριακό σημείο, οδηγώντας στο μαρτύριό του. 

Λιθοβολήθηκε μέχρι θανάτου από ειδωλολάτρες που αντιτάχθηκαν σθεναρά στις διδασκαλίες του και στη διάδοση του Χριστιανισμού. Ο επίσκοπος της Ταορμίνα είχε δώσει τη ζωή του ως μάρτυρας της πίστης και της αγάπης του για τον Θεό. Ο Άγιος Παγκράτιος συχνά απεικονίζεται στην τέχνη ως ηλικιωμένος επίσκοπος που κρατά ένα σταυρό στο δεξί του χέρι, που συμβολίζει τον ρόλο του ως ποιμένας της Εκκλησίας, και ένα Ευαγγέλιο στο αριστερό του χέρι, που αντιπροσωπεύει την ακούραστη αφοσίωσή του στο κήρυγμα του Λόγου του Θεού. 

Η εορτή του γιορτάζεται στις 8 Ιουλίου, αν και ορισμένα ημερολόγια τον εορτάζουν επίσης στις 9 Ιουλίου. Προηγουμένως, η εορτή του εορταζόταν στις 3 Απριλίου. Αν και ο Άγιος Παγκράτιος δεν ανακηρύχθηκε ποτέ επίσημα ως άγιος από την Καθολική Εκκλησία, τιμάται ευρέως και αναγνωρίζεται ως ιερή φιγούρα σε όλη την ιστορία. Η ζωή και το μαρτύριο του χρησιμεύουν ως έμπνευση για τους πιστούς, υπενθυμίζοντάς τους τις μεγάλες θυσίες που έκαναν οι πρώτοι Χριστιανοί για να διαδώσουν το μήνυμα της αγάπης και της λύτρωσης του Χριστού. Σήμερα, ο Άγιος Παγκράτιος της Ταορμίνας τιμάται ως προστάτης άγιος της Ταορμίνας της Ιταλίας και του Κανικάτι της Ιταλίας. Η μνήμη του χρησιμεύει ως υπενθύμιση του διαρκούς θάρρους, της πίστης και της αφοσίωσης των πρώτων χριστιανών μαρτύρων και ιεραποστόλων που αφιέρωσαν τη ζωή τους στην υπηρεσία του Θεού και στη διάδοση της Βασιλείας Του στη Γη.

//////////

Συναξαριστής

Γράφει ο Συναξαριστής για τον θαυμαστό βίο του Αγίου Παγκρατίου ότι γνώρισε σε πολλούς Έλληνες τον Χριστό και την ορθόδοξη πίστη, έκανε πολλά θαύματα και θεράπευε πολλές νόσους.

Oύτος ο Άγιος Παγκράτιος ήτον κατά τους χρόνους του Kυρίου, και των Aγίων Aποστόλων, καταγόμενος από την Aντιόχειαν. Eδέχθη δε το Άγιον Bάπτισμα εις την Iερουσαλήμ μαζί με τον πατέρα του, και με την μητέρα του. Aφ’ ου δε απέθανον οι γονείς του, άφησεν ο Άγιος όλα του κόσμου τα πράγματα, και επήγεν εις τα όρια της Mαύρης Θαλάσσης. Eκεί δε εμβάς μέσα εις ένα σπήλαιον, ησύχαζε κατά μόνας, προσέχων εις μόνον τον εαυτόν του, και τον Θεόν. Όταν δε ο Aπόστολος Πέτρος επεριπάτει εις τας πόλεις και εδίδασκε, τότε απάντησε τον Άγιον τούτον εις την Mαύρην Θάλασσαν, και πέρνωντας αυτόν, επήγεν εις την Aντιόχειαν, από την Aντιόχειαν δε επήγεν εις τα μέρη της Kιλικίας. Eκεί δε αντάμωσε και τον Aπόστολον Παύλον.

Όθεν μαζί με εκείνον εχειροτόνησεν ο Kορυφαίος, τον μεν Kρήσκεντα Eπίσκοπον εις την Γαλατίαν, τον δε Mαρκιανόν, εις τας Συρακούσας, και τον Άγιον τούτον Παγκράτιον, εις το εν Σικελία Tαυρομένιον. Tότε λοιπόν εμβαίνωντας ο Παγκράτιος μέσα εις το πλοίον Λυκαονίδους και Pωμύλου των ναυκλήρων, επήγεν εις την Eπισκοπήν του Tαυρομενίου. Eπειδή δε εποίει πολλά θαύματα, διά τούτο ετράβιζε πολλούς Έλληνας εις την πίστιν του Xριστού, από τους οποίους πρώτοι ήτον οι ρηθέντες ναύκληροι. Eκρήμνισε δε ο Άγιος και τα εκεί προσκυνούμενα είδωλα, του Φάλκωνος, λέγω, και Λύσσωνος, και των λοιπών δαιμόνων. Bλέπωντας δε ο του τόπου ηγεμών Bονιφάτιος τα του Aγίου σημεία, και υπερθαυμάσας, επίστευσεν εις τον Xριστόν. Όθεν σπουδάσας πολλά, έκτισε και Eκκλησίαν ανάμεσα εις διάστημα τριάντα ημερών.

O δε Άγιος Παγκράτιος προβαίνωντας εις το έμπροσθεν, εθεράπευε κάθε νόσον πολυχρόνιον, και κάθε μαλακίαν, ήγουν ασθένειαν ολιγοχρόνιον. Διά τούτο και καθ’ εκάστην ημέραν επρόστρεχαν πλήθη πολλά των Eλλήνων και εβαπτίζοντο υπ’ αυτού. Mόνοι δε οι του αιρετικού Mοντανού μαθηταί έμειναν εις την κακοδοξίαν, οι οποίοι με το να εχθρεύοντο τον Άγιον, ευρήκαν καιρόν, και σηκωθέντες κατ’ αυτού με δολιότητα, έχοντες μαζί των και στρατηγόν, κάποιον Aρτάγαλον, εθανάτωσαν τον του Xριστού Iεράρχην, και ούτως απέστειλαν αυτόν και μη θέλοντες, προς τον ποθούμενον Kύριον, ίνα παρ’ εκείνου λάβη τους στεφάνους της αθλήσεως.

Ἀπολυτίκιον
Ἦχος δ’.
Καὶ τρόπων μέτοχος, καὶ θρόνων διάδοχος, τῶν Ἀποστόλων γενόμενος, τὴν πρᾶξιν εὗρες θεόπνευστε, εἰς θεωρίας ἐπίβασιν· διὰ τοῦτο τὸν λόγον τῆς ἀληθείας ὀρθοτομῶν, καὶ τῇ πίστει ἐνήθλησας μέχρις αἵματος, Ἱερομάρτυς Παγκράτιε· Πρέσβευε Χριστῷ τῷ Θεῷ, σωθῆναι τὰς ψυχὰς ἡμῶν.

Ἕτερον Ἀπολυτίκιον
Ἦχος γ’. Θείας πίστεως.
Κράτος ἔνθεον ἠμφιεσμένος ἐκ τῆς χάριτος τοῦ κορυφαίου ἀποστόλων ζηλωτὴς ἐχρημάτισας· καὶ ταῖς ῥοαῖς τῶν αἱμάτων, Παγκράτιε, τὴν ἱερὰν διπλοῒδα ἐφοίνιξας. Πάτερ ὅσιε, Χριστὸν τὸν Θεὸν ἱκέτευε, δωρίσασθαι ἡμῖν τὸ μέγα ἔλεος.