Thesaurus Reliquiarum

 Αυτό που βλέπετε στις εικόνες είναι ένα πολύ ενδιαφέρον και πιθανώς σπάνιο θρησκευτικό
αντικείμενο
, γνωστό ως Reliquary (Λειψανοθήκη) ή, πιο συγκεκριμένα, ως Thesaurus Reliquiarum (Θησαυρός Λειψάνων) ή Agglomeration Reliquary (Συγκεντρωτική Λειψανοθήκη).

Παρακάτω ακολουθεί μια ανάλυση και οι πληροφορίες που προκύπτουν από τις φωτογραφίες:


1. 🔍 Ανάλυση του Αντικειμένου

Τύπος Αντικειμένου

  • Πρόκειται για μια λειψανοθήκη πολλαπλών λειψάνων (multireliquary). Αυτοί οι τύποι λειψανοθηκών ήταν δημοφιλείς, κυρίως στην Καθολική Εκκλησία, κατά την περίοδο της Αντιμεταρρύθμισης (16ος-18ος αιώνας), καθώς προσέφεραν στους πιστούς τη δυνατότητα να τιμούν πολλά λείψανα Αγίων ταυτόχρονα.

  • Περιεχόμενο: Μέσα σε ένα οβάλ ή κυκλικό πλαίσιο, υπάρχουν δεκάδες μικρά τμήματα (τα λείψανα), καθένα τοποθετημένο σε μια μικρή κάψουλα ή θήκη, και συνοδευόμενο από μια χάρτινη ετικέτα που αναγράφει το όνομα του Αγίου.

  • Κεντρικό Θέμα: Στο κέντρο, υπάρχει ένα μεγαλύτερο, οβάλ πλαίσιο που περιέχει μια παράσταση του Εσταυρωμένου (ή ένα λείψανο που σχετίζεται με τον Σταυρό, όπως τμήμα του Τιμίου Ξύλου - Lignum Crucis), υποδηλώνοντας τη θεολογική κεντρικότητα της Σταύρωσης.

Ονόματα Αγίων (Ενδεικτικά)

Από τις κοντινές λήψεις (ειδικά το s-l1200-57.webp), διακρίνονται καθαρά ορισμένα ονόματα Αγίων, πολλά από τα οποία είναι Απόστολοι, Πάπες, Μάρτυρες και Διδάσκαλοι της Εκκλησίας:

  • Απόστολοι: Thomas (Θωμάς), Jacobi (Ιάκωβος), Bartholomaeus (Βαρθολομαίος), Simon (Σίμων), Judae Apoll (Ιούδας ο Απόστολος), Matthiae Ap (Ματθίας ο Απόστολος), Andrea (Ανδρέας), Pauli (Παύλος), Petri (Πέτρος).

  • Άγιοι/Πατέρες/Επίσκοποι: Hieronymi (Ιερώνυμος), Ambrosii Ep (Αμβρόσιος Επίσκοπος), Co(s)mas & Damiani (Κοσμάς & Δαμιανός), Basilii Ep (Βασίλειος Επίσκοπος), Thomas Aq (Θωμάς Ακινάτης), Norberti Ep (Νόρμπερτ Επίσκοπος), Ioannis de Deo, Francisci Xaverii (Φραγκίσκος Ξαβιέ), Antonii de Paula (Αντώνιος της Πάντοβα).

  • Πάπες: Leonis Papae (Λέων Πάπας), Fabiani Papae (Φαβιανός Πάπας), Vibiani Papae (πιθανώς Viviani), Damasii Pap (Δάμασος Πάπας), Benedicti Papae (Βενέδικτος Πάπας).

  • Άλλες Ενδείξεις: Οι συντομογραφίες όπως Ep. (Episcopus = Επίσκοπος), Ap. (Apostolus = Απόστολος), Papae (Πάπας) είναι χαρακτηριστικές για τέτοιου είδους καταγραφές.


2. 🗓️ Χρονολόγηση και Προέλευση

Το πιο σημαντικό στοιχείο για τη χρονολόγηση και την προέλευση βρίσκεται στην πίσω πλευρά του πλαισίου (s-l1200-60.webp):

  • JERUSALEM (Ιερουσαλήμ)

  • ANO 1538 (Έτος 1538)

Σημασία της Επιγραφής

  1. Χρονολόγηση (1538): Αν η ημερομηνία είναι γνήσια και αφορά την κατασκευή της λειψανοθήκης (και όχι απλώς του ξύλου), τότε το αντικείμενο χρονολογείται στις αρχές του 16ου αιώνα. Αυτό το καθιστά ένα ιδιαίτερα παλαιό και σημαντικό δείγμα λειψανοθήκης, καθώς συμπίπτει με την περίοδο πριν από την επίσημη έναρξη της μεγάλης παραγωγής αυτών των αντικειμένων μετά τη Σύνοδο του Τρέντο.

  2. Προέλευση (Ιερουσαλήμ): Η αναγραφή "JERUSALEM" μπορεί να σημαίνει ότι:

    • Η λειψανοθήκη κατασκευάστηκε σε κάποια μονή ή εργαστήριο στην Ιερουσαλήμ.

    • Το κεντρικό λείψανο (του Εσταυρωμένου ή του Σταυρού) προέρχεται από τους Αγίους Τόπους.

    • Ανήκε σε κάποιο θρησκευτικό τάγμα (π.χ. Φραγκισκανούς, οι οποίοι ήταν οι θεματοφύλακες των Αγίων Τόπων) ή σε κάποιον προσκυνητή που τη μετέφερε από εκεί.


3. 🖼️ Κατασκευή και Πλαίσιο

  • Εσωτερικό Πλαίσιο: Είναι οβάλ, επιχρυσωμένο, με περίτεχνη επένδυση γύρω από τις κάψουλες των λειψάνων, πιθανώς από χρυσόχαρτο ή λεπτό μεταλλικό νήμα (filigree). Η τεχνική αυτή ονομάζεται συχνά paperolles ή quilling (χάρτινη ταινία σε ρολό), ή απλώς embroidery/filigree work γύρω από τα λείψανα.

  • Εξωτερικό Πλαίσιο: Πρόκειται για ένα βαθύ, ξύλινο κουτί (shadow box), το οποίο έχει εμφανώς πρόσθετα επίπεδα. Η εξωτερική του επιφάνεια έχει ένα σκούρο πρασινωπό/μπλε χρώμα, ενώ το πίσω ξύλο είναι βαμμένο κόκκινο. Η κατάσταση του εξωτερικού πλαισίου μαρτυρά τη μεγάλη ηλικία του αντικειμένου και τη φθορά του χρόνου.


✍️ Συμπέρασμα

Πρόκειται για μια Πολύτιμη Καθολική Συγκεντρωτική Λειψανοθήκη (Thesaurus Reliquiarum) με δεκάδες λείψανα Αγίων και Αποστόλων, που φέρει την ένδειξη προέλευσης Ιερουσαλήμ και χρονολογείται πιθανότατα γύρω στο 1538. Η διατήρησή της είναι αξιοσημείωτη δεδομένης της ηλικίας της.

Η ανάγνωση όλων των ετικετών είναι μια πρόκληση λόγω της παλαιότητας και της γωνίας λήψης, αλλά οι περισσότερες είναι γραμμένες σε καθαρή λατινική γραφή. Παρακάτω παραθέτω τα ονόματα που αναγνωρίζονται με τη μεγαλύτερη σαφήνεια, ομαδοποιημένα για να μπορείτε να τα εντοπίσετε:

Κεντρικό Σημείο

  • Lignum Crucis (στο κέντρο): Ο Τίμιος Σταυρός (το κεντρικό λείψανο σε σχήμα σταυρού).

Πάνω Μέρος (Κορυφή και πρώτοι κύκλοι)

  • Antonii de Padua: Άγιος Αντώνιος της Πάδουας.

  • Cosmae & Damiani: Άγιοι Κοσμάς και Δαμιανός (οι Ανάργυροι).

  • Joannis de Deo: Άγιος Ιωάννης ο Θεός.

  • Gregorii Naz: Άγιος Γρηγόριος ο Ναζιανζηνός.

  • Vincentii Ferrerii: Άγιος Βικέντιος Φερρέριος.

  • Petri Chrysologi: Άγιος Πέτρος ο Χρυσολόγος.

  • Barnabae Ap.: Απόστολος Βαρνάβας.

Γύρω από το Κέντρο (Απόστολοι και Πρωτομάρτυρες)

  • S. Stephani: Άγιος Στέφανος ο Πρωτομάρτυρας.

  • Andreae: Απόστολος Ανδρέας.

  • Jacobi: Απόστολος Ιάκωβος.

  • Thomae: Απόστολος Θωμάς.

  • Philippi: Απόστολος Φίλιππος.

  • Bartholomaei: Απόστολος Βαρθολομαίος.

  • Mathaei: Απόστολος Ματθαίος.

  • Mathie Ap.: Απόστολος Ματθίας.

  • Juda Apost.: Απόστολος Ιούδας (ο Θαδδαίος).

  • Simeonis: Άγιος Συμεών.

Δεξιά Πλευρά (Κάθετα)

  • Gregorii Papae: Άγιος Γρηγόριος ο Μέγας (Πάπας).

  • Stephani Papae: Άγιος Στέφανος (Πάπας).

  • Thomae Aq.: Άγιος Θωμάς ο Ακινάτης.

  • Vibiani Papae: Άγιος Βιβιανός (Πάπας).

  • Blasii Ep. M.: Άγιος Βλάσιος Επίσκοπος και Μάρτυρας.

  • Norberti Ep.: Άγιος Νόρμπερτ Επίσκοπος.

Αριστερή Πλευρά (Κάθετα)

  • Hieronymi: Άγιος Ιερώνυμος.

  • Ambrosii Ep.: Άγιος Αμβρόσιος Επίσκοπος Μεδιολάνων.

  • Leonis Papae: Άγιος Λέων ο Μέγας (Πάπας).

  • Marcel. Papae: Άγιος Μάρκελλος (Πάπας).

  • Sebastiani: Άγιος Σεβαστιανός ο Μάρτυρας.

  • Caroli Ep.: Άγιος Κάρολος Μπορρομέο (πιθανότατα).

Κάτω Μέρος

  • Martini Papa: Άγιος Μαρτίνος (Πάπας).

  • Francisci Xaverii: Άγιος Φραγκίσκος Ξαβέριος.

  • Anselmi Ep.: Άγιος Άνσελμος Επίσκοπος.

  • Remigii Ep.: Άγιος Ρεμίγιος.

  • Antonini Ep.: Άγιος Αντωνίνος.

  • Hygini V. Papa: Άγιος Υγίνος, Πάπας και Μάρτυρας.


Τι σημαίνουν οι συντομογραφίες:

  • Ap. / Apost.: Apostle (Απόστολος).

  • Ep.: Episcopus (Επίσκοπος).

  • M. / Mart.: Martyr (Μάρτυρας).

  • Papa: Pope (Πάπας).

Συμπέρασμα: Η συλλογή αυτή είναι μια "σύνοψη" της χριστιανικής ιστορίας της Δύσης, περιλαμβάνοντας τους σημαντικότερους Αποστόλους, Πατέρες της Εκκλησίας και μεγάλους Πάπες. Η παρουσία του Αγίου Φραγκίσκου Ξαβέριου (κάτω κέντρο) είναι σημαντική, καθώς αγιοποιήθηκε το 1622, κάτι που ταιριάζει απόλυτα με την ημερομηνία 1637 που αναγράφεται στο πίσω μέρος.

Ετικέτες: Reliquie

Ευχαριστούμε που διαβάσατε την ανάρτηση Thesaurus Reliquiarum

Back To Top