Quilling (ή Filigrana), το οποίο πιθανότατα προέρχεται από κάποιο μοναστήρι (καλογερική τέχνη) και χρονολογείται μεταξύ του 18ου και 19ου αιώνα.
Ακολουθεί η ανάλυση του αντικειμένου:
1. Κεντρική Παράσταση
Οικογένεια.
Διακρίνεται η Παναγία με το Θείο Βρέφος, ο Άγιος Ιωσήφ και ο Άγιος Ιωάννης ο Βαπτιστής σε παιδική ηλικία (κρατώντας τον χαρακτηριστικό λεπτό σταυρό).
Η σκηνή περιβάλλεται από ένα οβάλ πλαίσιο φτιαγμένο από περίτεχνες σπείρες χαρτιού.
2. Η Τεχνική (Quilling / Paper Filigree)
κολλούνται μεταξύ τους για τη δημιουργία διακοσμητικών σχεδίων.
Υλικά: Οι λωρίδες χαρτιού είναι συχνά επιχρυσωμένες ή επιχρωματισμένες στις άκρες τους για να μιμούνται το χρυσό ή ασημένιο σύρμα (φιλιγκράν).
Μοτίβα: Παρατηρούμε ανθοκεντρικά σχέδια, έλικες (volutes) και γεωμετρικά σχήματα που πλαισιώνουν την κεντρική εικόνα.
3. Οι Λειψανοθήκες (Reliquary Style)
Το συγκεκριμένο έργο δεν είναι απλώς διακοσμητικό· λειτουργεί ως "κατ' οίκον λειψανοθήκη" ή λατρευτικό αντικείμενο.
Διάσπαρτες μέσα στο χάρτινο πλέγμα υπάρχουν μικρές λωρίδες χαρτιού με λατινικές επιγραφές που φέρουν ονόματα Αγίων (π.χ. S. Euphemia, S. Pancrati, S. Lucina).
Συνήθως, πίσω ή δίπλα από αυτά τα ονόματα τοποθετούνταν μικροσκοπικά τμήματα λειψάνων (ex ossibus) ή υφασμάτων που είχαν αγγίξει λείψανα. Στη δική σας περίπτωση, φαίνεται να υπάρχουν μικρά "πακέτα" τυλιγμένα σε ύφασμα ή χαρτί ενσωματωμένα στη διακόσμηση.
4. Κατάσταση και Καλλιτεχνική Αξία
Πλαίσιο: Το έργο περιβάλλεται από ένα πλούσιο διακοσμητικό περιθώριο, επίσης από quilling, που δίνει μια αίσθηση βάθους και πολυτέλειας.
Σπανιότητα: Τέτοια αντικείμενα κατασκευάζονταν συχνά από μοναχές σε καθολικά μοναστήρια της Ευρώπης (κυρίως σε Γαλλία, Ιταλία και Γερμανία). Απαιτούσαν τεράστια υπομονή και ακρίβεια.
Συμπέρασμα
συνδυασμός λαϊκής ευσέβειας και υψηλής χειροτεχνίας, που σκοπό είχε να τιμήσει τους Αγίους μέσω της ομορφιάς της λεπτομέρειας.
Οι επιγραφές είναι γραμμένες στα Λατινικά (με τη συντομογραφία S. για το Sanctus/Sancta, δηλαδή Άγιος/Αγία).
Ας δούμε τι μπορούμε να διακρίνουμε από τις φωτογραφίες σας:
Αποκρυπτογράφηση Επιγραφών
S. Euphemia (Αγία Ευφημία): Διακρίνεται καθαρά στην κάτω αριστερή πλευρά. Είναι η Αγία που μαρτύρησε στη Χαλκηδόνα και τιμάται ιδιαίτερα τόσο στην Ανατολική όσο και στη Δυτική Εκκλησία.
S. Pancrati (Άγιος Παγκράτιος): Βρίσκεται στην κάτω πλευρά, ακριβώς στο κέντρο του πλαισίου. Ο Άγιος Παγκράτιος ήταν ένας νεαρός μάρτυρας της Ρώμης.
S. Lucina (Αγία Λουκίνα): Διακρίνεται στα αριστερά της κεντρικής εικόνας. Σύμφωνα με την παράδοση, ήταν μια Ρωμαία ευγενής που φρόντιζε για την ταφή των μαρτύρων.
S. Venerande (Αγία Βενεράνδα): Πάνω αριστερά από την εικόνα. Πρόκειται για μάρτυρα των πρώτων χριστιανικών χρόνων (συχνά συγχέεται με την Αγία Παρασκευή στη δυτική παράδοση).
S. Primiti... (Άγιος Πριμίτιβος): Πάνω δεξιά. Πιθανώς αναφέρεται στον Sanctus Primitivus, έναν από τους μάρτυρες της Σααγούν.
S. Constantine (Άγιος Κωνσταντίνος): Στη δεξιά πλευρά κάθετα. Πιθανότατα αναφέρεται σε κάποιον τοπικό μάρτυρα της Δύσης με αυτό το όνομα ή στον Μέγα Κωνσταντίνο.
S. Christine (Αγία Χριστίνα): Κάτω δεξιά. Μια πολύ γνωστή μεγαλομάρτυρας των πρώτων αιώνων.
Τι σημαίνουν αυτές οι επιγραφές;
Σε αυτού του είδους τα έργα (reliquaires en paperolles), οι ετικέτες αυτές δεν είναι απλώς διακοσμητικές. Πίσω από κάθε χαρτάκι, μέσα στις μικρές "φωλιές" από χρυσόχαρτο, υπάρχουν συνήθως:
Μικροσκοπικά θραύσματα οστών (ex ossibus).
Τμήματα από ενδύματα (ex indumentis).
Χώμα από τους τόπους μαρτυρίου.
Παρατήρηση στη διάταξη
Η επιλογή των Αγίων συχνά δεν ήταν τυχαία. Μπορεί να αντιπροσωπεύουν τους προστάτες αγίους της μοναχής που το έφτιαξε, της μονής ή της οικογένειας στην οποία προοριζόταν το δώρο. Η παρουσία τόσων Ρωμαίων μαρτύρων (Παγκράτιος, Λουκίνα) υποδηλώνει ότι το κειμήλιο ίσως έχει ιταλική ή γαλλική προέλευση, όπου η λατρεία των μαρτύρων των κατακομβών ήταν πολύ διαδεδομένη τον 18ο αιώνα.
Ευχαριστούμε που διαβάσατε την ανάρτηση S. Euphemia S. Lucina
