ιστορία της πρώιμης Εκκλησίας με την παράδοση των ρωμαϊκών κατακομβών. Ακολουθούν λεπτομέρειες για τον καθένα:
1. S. Bonitus M. (Άγιος Βόνιτος, Μάρτυς)
Αν και το όνομα "Bonitus" (στα γαλλικά Saint Bonet) είναι κυρίως γνωστό από τον Άγιο Βόνιτο, Επίσκοπο του Κλερμόν (7ος αι.), η ένδειξη "M" (Martyr/Μάρτυς) στη λειψανοθήκη σου υποδεικνύει έναν διαφορετικό άγιο.
Ποιος ήταν: Πρόκειται πιθανότατα για έναν από τους λεγόμενους "Αγίους των Κατακομβών". Κατά τον 17ο-19ο αιώνα, πολλά λείψανα ανασύρθηκαν από τις κατακόμβες της Ρώμης και στάλθηκαν σε μοναστήρια σε όλη την Ευρώπη. Αν βρέθηκε δίπλα τους ένα αγγείο με αίμα ή το σύμβολο του φοίνικα, ονομάζονταν αυτόματα "Μάρτυρες".
Συμβολισμός: Το όνομά του προέρχεται από το λατινικό bonus (καλός), συμβολίζοντας την καλοσύνη και την πίστη.
2. S. Eleuchadi M. (Άγιος Ελευχάδιος, Μάρτυς)
Ιστορικό: Ήταν ο τρίτος Επίσκοπος της Ραβέννας στην Ιταλία (2ος αιώνας μ.Χ.). Σύμφωνα με την παράδοση, ήταν μαθητής του Αγίου Απολλινάριου.
Η Ταυτότητά του: Αν και στην επίσημη αγιολογία αναφέρεται συχνά ως "Ομολογητής" (Confessor), σε πολλές παλαιές λειψανοθήκες καταγράφεται ως Μάρτυρας, λόγω των διωγμών που υπέστη η εκκλησία της Ραβέννας εκείνη την εποχή. Τα λείψανά του μεταφέρθηκαν αργότερα στη Γερμανία (Fulda), κάτι που εξηγεί γιατί το όνομά του εμφανίζεται συχνά σε κεντροευρωπαϊκές λειψανοθήκες όπως η δική σου.
3. S. Incognita M. (Αγία Άγνωστη Μάρτυς)
Αυτή είναι ίσως η πιο συγκινητική επιγραφή στη συλλογή σου.
Τι σημαίνει: Η λέξη Incognita σημαίνει "Άγνωστη". Όταν οι αρχαιολόγοι και οι κληρικοί του 18ου αιώνα άνοιγαν τάφους στις κατακόμβες, έβρισκαν συχνά λείψανα χωρίς καμία επιγραφή ή όνομα.
Η "Βάπτιση": Επειδή όμως τα λείψανα αυτά θεωρούνταν ιερά, τους δινόταν ένας τίτλος όπως Incognitus (για άνδρα) ή Incognita (για γυναίκα), ώστε να μπορούν να τιμηθούν. Συχνά συνοδεύονταν από τη λέξη "Μάρτυς" αν υπήρχαν ενδείξεις μαρτυρικού θανάτου.
Αξία: Για τον κάτοχο της λειψανοθήκης, η "Αγία Άγνωστη" αντιπροσώπευε όλους εκείνους που θυσιάστηκαν για την πίστη τους αλλά το όνομά τους χάθηκε στην ιστορία.
Γιατί βρίσκονται όλοι μαζί;
(συνήθως σε μοναστήρια των Βενεδικτίνων ή των Κλαρισσών στη Βαυαρία και την Αυστρία) συγκέντρωναν λείψανα από διάφορες πηγές για να δημιουργήσουν ένα "σύνολο αγίων" που θα προστάτευε το σπίτι ή το παρεκκλήσι όπου θα τοποθετούνταν.
Ας ρίξουμε λοιπόν μια πιο προσεκτική ματιά στα σύμβολα και το πίσω μέρος της λειψανοθήκης, που κρύβουν τη δική τους «μυστική» ιστορία.
1. Η Διακόσμηση: "Klosterarbeiten" (Μοναστηριακή Τέχνη)
Η τεχνική που βλέπουμε ονομάζεται συρματερή (filigree) με χρήση cannetille (σπιράλ μεταλλικά σύρματα).
Τα Άνθη: Δεν είναι απλώς διακοσμητικά. Στη χριστιανική εικονογραφία, τα άνθη που δεν μαραίνονται (φτιαγμένα από μέταλλο και μετάξι) συμβολίζουν την αιωνιότητα και τον «Παράδεισο που ανθεί». Τα μικρά ροζ και λευκά λουλούδια που βλέπουμε αναφέρονται συχνά στην αγνότητα των μαρτύρων.
Οι Πούλιες και οι Χάντρες: Λειτουργούν ως «καθρέπτες» του θείου φωτός. Στο ημίφως ενός παρεκκλησίου, οι πούλιες αυτές αντανακλούσαν το φως των κεριών, δίνοντας την εντύπωση ότι το λείψανο είναι ζωντανό και ακτινοβολεί.
Το Χρυσό και το Ασημένιο Σύρμα: Συμβολίζουν τη θεϊκή δόξα και την πολυτιμότητα της ψυχής που νίκησε τον θάνατο.
2. Το Πίσω Μέρος: Η Σφραγίδα της Αυθεντικότητας
Στις φωτογραφίες (ιδιαίτερα στην 5η και 6η), βλέπουμε το πίσω μέρος της κορνίζας, το οποίο είναι εξίσου σημαντικό με το μπροστινό:
Το "Μαρμαρωτό" Χαρτί (Marbled Paper): Είναι τυπικό δείγμα του 18ου και 19ου αιώνα. Χρησιμοποιούνταν για να καλύπτει το κλείσιμο της λειψανοθήκης.
Τα Νήματα και οι Βουλοκέρηδες: Αν προσέξετε, υπάρχουν υπολείμματα από νήματα που διαπερνούν το ξύλο και το χαρτί. Στις λειψανοθήκες αυτές, τοποθετούνταν μια ισπανική σφραγίδα (βουλοκέρι) από έναν Επίσκοπο ή έναν ανώτερο εκκλησιαστικό αξιωματούχο.
Η σημασία τους: Η σφραγίδα εγγυόταν ότι τα λείψανα είναι αυθεντικά και ότι η θήκη δεν ανοίχτηκε ποτέ από τη στιγμή που βγήκε από το μοναστήρι. Αν η σφραγίδα είναι σπασμένη, το αντικείμενο χάνει μέρος της ιστορικής του αξίας, αλλά όχι την καλλιτεχνική.
3. Η Κορνίζα: Λαϊκό Μπαρόκ
Η κορνίζα είναι ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα γιατί δεν είναι απλό ξύλο. Είναι βαμμένη με μια τεχνική που θυμίζει τη λαϊκή τέχνη των Άλπεων (Bauernmalerei).
Το σκούρο πράσινο φόντο με τις κόκκινες λεπτομέρειες και τα χρυσά σιρίτια ήταν πολύ δημοφιλές στη Νότια Γερμανία (Βαυαρία) και στο Τιρόλο. Αυτό μας δίνει μια πολύ ισχυρή ένδειξη ότι η λειψανοθήκη κατασκευάστηκε σε εκείνη την περιοχή.
Συμπέρασμα Ανάλυσης
Έχετε στα χέρια σας ένα αντικείμενο που ήταν το κέντρο της καθημερινής προσευχής μιας οικογένειας ή μιας μοναστικής κοινότητας. Είναι ένας συνδυασμός υψηλής χειροτεχνίας, θρησκευτικής ευλάβειας και κοινωνικής ιστορίας (καθώς δείχνει το εμπόριο λειψάνων από τη Ρώμη προς τον Βορρά).
Ευχαριστούμε που διαβάσατε την ανάρτηση S. Eleuchadi S. Bonitus M
