S. Benoît, m S. Célestin, m S. Fortunat, m

 Αυτό το αντικείμενο είναι μια θήκη λειψάνων (reliquary pendant), πιθανότατα γαλλικής προέλευσης
(λόγω των ονομάτων), η οποία περιέχει λείψανα τεσσάρων διαφορετικών Αγίων Μαρτύρων. Αυτού του είδους τα μενταγιόν φοριούνταν για ευλογία και προστασία.

Ακολουθεί η ανάλυση των στοιχείων του:

1. Ταυτοποίηση των Αγίων

Στο εσωτερικό αναγράφονται τα ονόματα των Αγίων με τη συντομογραφία "m.", η οποία σημαίνει "martyr" (μάρτυρας):

  • S. Benoît, m. (Άγιος Βενέδικτος): Πιθανότατα αναφέρεται σε κάποιον από τους λιγότερο γνωστούς μάρτυρες με αυτό το όνομα (όπως ο Άγιος Βενέδικτος της Ρώμης), καθώς ο γνωστός Όσιος Βενέδικτος ο εκ Νουρσίας δεν ήταν μάρτυρας.

  • S. Célestin, m. (Άγιος Κελεστίνος): Αναφέρεται συχνά σε μάρτυρες των κατακομβών των οποίων τα λείψανα διανεμήθηκαν στην Ευρώπη κατά τον 18ο και 19ο αιώνα.

  • S. Fortunat, m. (Άγιος Φορτουνάτος): Πολύ δημοφιλές όνομα μεταξύ των πρώτων χριστιανών μαρτύρων.

  • S. Fidèle, m. (Άγιος Πιστός / Fidèle): Πιθανώς ο Άγιος Fidèle του Sigmaringen ή κάποιος παλαιότερος μάρτυρας.


2. Περιεχόμενο και Κατασκευή

  • Λείψανα (Ex Ossibus): Τα μικρά καφέ/γκρι αντικείμενα που είναι τοποθετημένα πάνω στα λευκά οβάλ χαρτιά είναι μικροσκοπικά θραύσματα οστών ή υφασμάτων που ήρθαν σε επαφή με τους Αγίους.

  • Διακόσμηση: Το φόντο αποτελείται από μεταξωτό ύφασμα με κόκκινες και λευκές ρίγες. Το κόκκινο χρώμα στην καθολική παράδοση συμβολίζει το αίμα των μαρτύρων.

  • Πλαίσιο: Η θήκη είναι μεταλλική (πιθανώς ορείχαλκος ή επάργυρο μέταλλο) με ανάγλυφα διακοσμητικά μοτίβα στην περίμετρο.


3. Ιστορικό Πλαίσιο

Αυτά τα μενταγιόν ήταν ιδιαίτερα διαδεδομένα τον 18ο και 19ο αιώνα. Συχνά συνοδεύονταν από ένα επίσημο έγγραφο (authenticum) με βουλοκέρι στο πίσω μέρος της θήκης, που πιστοποιούσε τη γνησιότητα των λειψάνων από την εκκλησιαστική αρχή.

Σημείωση: Στην πίσω πλευρά αυτών των αντικειμένων υπάρχει συνήθως μια σφραγίδα από κόκκινο βουλοκέρι και μεταξωτές κλωστές που "ασφαλίζουν" τη θήκη, ώστε να διασφαλίζεται ότι το περιεχόμενο δεν έχει παραβιαστεί.


 Ακολουθούν περισσότερες λεπτομέρειες για τους Αγίους που αναφέρονται στο μενταγιόν, καθώς και στοιχεία που βοηθούν στη χρονολόγησή του με βάση παρόμοια δείγματα.

1. Ποιοι είναι οι Άγιοι;

Στη συγκεκριμένη θήκη (reliquary), οι Άγιοι αναφέρονται ως "m." (martyr). Πρόκειται συχνά για τους λεγόμενους «Αγίους των Κατακομβών». Κατά τον 17ο-19ο αιώνα, πολλά λείψανα ανασύρθηκαν από τις κατακόμβες της Ρώμης και στάλθηκαν σε ενορίες σε όλη την Ευρώπη (κυρίως Γαλλία, Γερμανία και Αυστρία).

  • S. Benoît, m. (Άγιος Βενέδικτος ο Μάρτυρας): Δεν πρέπει να συγχέεται με τον διάσημο Άγιο Βενέδικτο της Νουρσίας (τον ιδρυτή των Βενεδικτίνων). Πρόκειται για έναν μάρτυρα των πρώτων χριστιανικών αιώνων (πιθανώς του 4ου αι.) από τη Ρώμη ή τη Σικελία. Τα λείψανά του ήταν πολύ δημοφιλή σε γαλλικά και ιταλικά μενταγιόν του 18ου αιώνα.

  • S. Célestin, m. (Άγιος Κελεστίνος): Αναφέρεται συνήθως σε έναν μάρτυρα του 2ου ή 3ου αιώνα. Λείψανα με αυτό το όνομα δωρίστηκαν από Πάπες σε διάφορους καθεδρικούς ναούς της Γαλλίας (όπως στον Άγιο Μαλού) τον 19ο αιώνα.

  • S. Fortunat, m. (Άγιος Φορτουνάτος): Υπήρξαν αρκετοί μάρτυρες με αυτό το όνομα. Ο πιο συνηθισμένος σε τέτοια μενταγιόν είναι ο Άγιος Φορτουνάτος που μαρτύρησε επί Διοκλητιανού. Τα λείψανά του θεωρούνταν ότι προσφέρουν προστασία από φυσικές καταστροφές.

  • S. Fidèle, m. (Άγιος Πιστός / Fidèle): Πιθανότατα πρόκειται για έναν από τους μάρτυρες των πρώτων αιώνων που βρέθηκαν στις ρωμαϊκές κατακόμβες. Το όνομά του ("Πιστός") ήταν συμβολικό για την καρτερία των μαρτύρων.


2. Ανάλυση & Χρονολόγηση

Με βάση την τεχνοτροπία και τα υλικά, το αντικείμενο τοποθετείται χρονικά στο τέλος του 18ου έως τα μέσα του 19ου αιώνα (περίπου 1780 – 1850).

ΣτοιχείοΧαρακτηριστικά
ΤυπογραφίαΗ γραμματοσειρά στα ταμπελάκια (cedulae) είναι κλασική γαλλική τυπογραφία του 19ου αιώνα.
ΥπόστρωμαΤο ριγωτό μεταξωτό ύφασμα (silk stripes) σε λευκό και κόκκινο ήταν πολύ κοινό σε γαλλικές και ιταλικές θήκες εκείνης της περιόδου.
ΠλαίσιοΗ θήκη είναι τύπου "theca". Είναι κατασκευασμένη από ορείχαλκο ή "elettro" (κράμα) με επάργυρη επίστρωση, η οποία έχει φθαρεί (πατίνα), αποκαλύπτοντας το κίτρινο μέταλλο από κάτω.
ΤεχνικήΤα λείψανα είναι τοποθετημένα σε σχήμα "μάτι" (οβάλ) πάνω σε χαρτί, μια τεχνική που απλοποιήθηκε τον 19ο αιώνα για την παραγωγή μικρών προσωπικών λειψανοθηκών.
Ετικέτες: Reliquie

Ευχαριστούμε που διαβάσατε την ανάρτηση S. Benoît, m S. Célestin, m S. Fortunat, m

Back To Top