οποία περιέχει δεκάδες μικροσκοπικά λείψανα διαφόρων Αγίων της Καθολικής Εκκλησίας.
Ακολουθεί μια λεπτομερής ανάλυση των στοιχείων που βλέπουμε στις φωτογραφίες:
1. Εξωτερική και Εσωτερική Εμφάνιση
Η θήκη έχει σχήμα οβάλ/αμυγδαλωτό (mandorla) και είναι κατασκευασμένη από μέταλλο (πιθανώς ορείχαλκο ή επίχρυσο μέταλλο). Στο εσωτερικό, πάνω σε κόκκινο μεταξωτό ύφασμα, είναι τοποθετημένα τα λείψανα, τα οποία συνήθως είναι μικρά θραύσματα οστών ή υφάσματος.
2. Ταυτοποίηση των Αγίων
Κάθε λείψανο συνοδεύεται από μια μικρή χάρτινη ετικέτα με το όνομα του Αγίου στα Λατινικά.
Ακολουθεί η πλήρης λίστα των ονομάτων που αναγράφονται στις ετικέτες, από πάνω προς τα κάτω και από αριστερά προς τα δεξιά.
Οι ετικέτες είναι στα Λατινικά και περιλαμβάνουν συντομογραφίες για την ιδιότητά τους (Ap. = Απόστολος, Ep. = Επίσκοπος, M. = Μάρτυρας, V. = Παρθένος, P. = Πάπας, C. = Ομολογητής).
Κεντρικό και Πάνω Μέρος
S. Nicolai, Ep. (Άγιος Νικόλαος, Επίσκοπος)
S. Gregorii Mag. (Άγιος Γρηγόριος ο Μέγας, Πάπας)
S. Cornelii, P. M. (Άγιος Κορνήλιος, Πάπας και Μάρτυρας)
S. Alexandri Ep. M. (Άγιος Αλέξανδρος, Επίσκοπος και Μάρτυρας)
S. Dyonisii Ep. M. (Άγιος Διονύσιος, Επίσκοπος και Μάρτυρας)
Αριστερή Πλευρά (από πάνω προς τα κάτω)
S. Pauli Ap. (Άγιος Παύλος, Απόστολος)
S. Gereonis (Άγιος Γεδεών / Gereon, Μάρτυρας)
S. Philippi Ap. (Άγιος Φίλιππος, Απόστολος)
S. Christophori M. (Άγιος Χριστόφορος, Μάρτυρας)
S. Marci Ev. (Άγιος Μάρκος, Ευαγγελιστής)
S. Magdalenae, Poen. (Αγία Μαρία Μαγδαληνή, η Μετανοούσα)
S. Annae, M. (Αγία Άννα, Μάρτυρας/Μητέρα της Θεοτόκου)
Δεξιά Πλευρά (από πάνω προς τα κάτω)
S. Adolphi Ep. (Άγιος Αδόλφος, Επίσκοπος)
S. Laurentii (Άγιος Λαυρέντιος, Μάρτυρας)
S. Vincentii (Άγιος Βικέντιος)
S. Thomae Ap. (Άγιος Θωμάς, Απόστολος)
S. Andreae, Ap. (Άγιος Ανδρέας, Απόστολος)
S. Victoris, M. (Άγιος Βίκτωρ, Μάρτυρας)
Κεντρικός Σταυρός & Κάτω Μέρος
S. Antonii Pat. (Άγιος Αντώνιος της Πάδοβας)
S. Cypriani Ep. M. (Άγιος Κυπριανός, Επίσκοπος και Μάρτυρας)
S. Matthiae, Ap. (Άγιος Ματθίας, Απόστολος)
S. Dorotheae V. M. (Αγία Δωροθέα, Παρθένος και Μάρτυρας)
S. Arnoldi C. (Άγιος Αρνόλδος, Ομολογητής)
S. Bartholo. (Άγιος Βαρθολομαίος, Απόστολος - η ετικέτα είναι μερικώς κομμένη στο κάτω μέρος)
Παρατήρηση: Στο κέντρο, ακριβώς πάνω στον μικρό σταυρό, υπάρχει ένα ελάχιστο λευκό χαρτάκι που πιθανόν να αναφέρεται σε λείψανο του Τιμίου Σταυρού (Lignum Crucis), κάτι που συνηθιζόταν σε τέτοιες σύνθετες λειψανοθήκες ως κεντρικό στοιχείο.
Οι συντομογραφίες δίπλα στα ονόματα υποδηλώνουν την ιδιότητα του Αγίου: Ap. (Apostolus/Απόστολος), Ep. (Episcopus/Επίσκοπος), M. (Martyr/Μάρτυρας), V. (Virgo/Παρθένος).
3. Η Εκκλησιαστική Σφραγίδα
Σκοπός: Η σφραγίδα αυτή είναι απαραίτητη για την πιστοποίηση της αυθεντικότητας. Τοποθετείται πάνω στα νήματα που σφραγίζουν τη θήκη, ώστε να διασφαλιστεί ότι δεν έχει ανοιχτεί ή παραβιαστεί το περιεχόμενο.
Σύμβολα: Διακρίνεται ένας θυρεός (οικόσημο) που ανήκει στον Επίσκοπο ή τον Καρδινάλιο που εξέδωσε το πιστοποιητικό αυθεντικότητας. Το "καπέλο" με τα κορδόνια και τις φούντες (tassels) πάνω από τον θυρεό είναι τυπικό εκκλησιαστικό εμβληματικό σύμβολο ιεραρχίας.
4. Ιστορική Σημασία
Τέτοιες λειψανοθήκες "πολλαπλών λειψάνων" (multireliquaries) ήταν πολύ διαδεδομένες για ιδιωτική λατρεία ή για μικρά παρεκκλήσια. Η παρουσία τόσων πολλών σημαντικών Αγίων (Απόστολοι, Πατέρες της Εκκλησίας) σε μία μόνο θήκη την καθιστά ένα αντικείμενο μεγάλης θρησκευτικής και συλλεκτικής αξίας.
Επειδή η λίστα περιλαμβάνει πολλούς και σημαντικούς Αγίους, τους έχω ομαδοποιήσει ανάλογα με την ιδιότητά τους για να είναι πιο εύκολη η ανάγνωση. Πρόκειται για μια εντυπωσιακή συλλογή που καλύπτει όλο το φάσμα της χριστιανικής ιστορίας.
1. Οι Απόστολοι και Ευαγγελιστές
Άγιος Παύλος (S. Pauli Ap.): Ο «Απόστολος των Εθνών», συγγραφέας των επιστολών της Καινής Διαθήκης.
Άγιος Ανδρέας (S. Andreae Ap.): Ο Πρωτόκλητος μαθητής του Χριστού, αδελφός του Πέτρου.
Άγιος Φίλιππος (S. Philippi Ap.): Ένας από τους δώδεκα μαθητές, κήρυξε στην Ασία.
Άγιος Θωμάς (S. Thomae Ap.): Γνωστός για την «καλή απιστία» του και την ιεραποστολή του στην Ινδία.
Άγιος Ματθίας (S. Matthiae Ap.): Ο Απόστολος που εξελέγη για να αντικαταστήσει τον Ιούδα τον Ισκαριώτη.
Άγιος Βαρθολομαίος (S. Bartholo.): Ένας από τους δώδεκα μαθητές (συχνά ταυτίζεται με τον Ναθαναήλ).
Άγιος Μάρκος (S. Marci Ev.): Ο συγγραφέας του ομώνυμου Ευαγγελίου και ιδρυτής της Εκκλησίας της Αλεξάνδρειας.
2. Οι Μεγάλοι Πατέρες και Πάπες
Άγιος Νικόλαος (S. Nicolai Ep.): Ο λαοφιλής Επίσκοπος Μύρων της Λυκίας, προστάτης των ναυτικών.
Άγιος Γρηγόριος ο Μέγας (S. Gregorii Mag.): Πάπας Ρώμης, ένας από τους τέσσερις μεγάλους Πατέρες της Δυτικής Εκκλησίας.
Άγιος Κορνήλιος (S. Cornelii P.M.): Πάπας τον 3ο αιώνα που μαρτύρησε κατά τους διωγμούς.
3. Μάρτυρες των Πρώτων Αιώνων
Άγιος Λαυρέντιος (S. Laurentii): Διάκονος στη Ρώμη, μαρτύρησε πάνω σε πυρακτωμένη σχάρα.
Άγιος Βικέντιος (S. Vincentii): Διάκονος και μάρτυρας από την Ισπανία (Σαραγόσα).
Άγιος Κυπριανός (S. Cypriani Ep.M.): Ο διάσημος Επίσκοπος Καρχηδόνας και σημαντικός θεολόγος.
Άγιος Διονύσιος (S. Dyonisii Ep.M.): Πιθανώς ο Άγιος Διονύσιος ο Αρεοπαγίτης ή ο Άγιος Διονύσιος, πρώτος Επίσκοπος Παρισίων.
Άγιος Χριστόφορος (S. Christophori M.): Ο «Χριστοφόρος» που μετέφερε τον Χριστό, προστάτης των οδοιπόρων.
Άγιος Βίκτωρ (S. Victoris M.): Ρωμαίος στρατιώτης που μαρτύρησε για την πίστη του.
Άγιος Γερεών (S. Gereonis): Μάρτυρας, μέλος της Θηβαϊκής Λεγεώνας στην Κολωνία.
Άγιος Αλέξανδρος (S. Alexandri Ep.M.): Υπάρχουν πολλοί, πιθανότατα ο Επίσκοπος Ιεροσολύμων ή κάποιος πρώιμος μάρτυρας της Ρώμης.
4. Αγίες Γυναίκες
Αγία Άννα (S. Annae M.): Η μητέρα της Υπεραγίας Θεοτόκου.
Αγία Μαρία Μαγδαληνή (S. Magdalenae Poen.): Η μαθήτρια του Χριστού, η οποία στη Δύση τιμάται και ως σύμβολο μετάνοιας (Poenitenti - Μετανοούσα).
Αγία Δωροθέα (S. Dorotheae V.M.): Παρθενομάρτυς από την Καισάρεια της Καππαδοκίας.
5. Μεταγενέστεροι και Λιγότερο Γνωστοί Άγιοι
Άγιος Αντώνιος της Πάδοβας (S. Antonii Pat.): Ένας από τους πιο δημοφιλείς Αγίους της Καθολικής Εκκλησίας, γνωστός για τα κηρύγματά του.
Άγιος Αδόλφος (S. Adolphi Ep.): Επίσκοπος του Όσναμπρουκ (13ος αιώνας).
Άγιος Αρνόλδος (S. Arnoldi C.): Πιθανότατα ο Άγιος Αρνόλδος του Σουασόν, προστάτης των ζυθοποιών.
Τι κάνει αυτή τη συλλογή ιδιαίτερη;
(ίσως Γερμανία ή Κάτω Χώρες), καθώς περιλαμβάνει τοπικούς Αγίους όπως ο Αδόλφος και ο Αρνόλδος, δίπλα στους μεγάλους Αγίους της Ρώμης.
Η εκτίμηση της αξίας μιας τέτοιας λειψανοθήκης είναι μια σύνθετη διαδικασία, καθώς συνδυάζει την ιστορική, τη θρησκευτική και την αντικειμενική συλλεκτική αξία.
Ακολουθεί μια ανάλυση των παραγόντων που καθορίζουν την τιμή της στην αγορά των εκκλησιαστικών αντίκων:
1. Εμπορική Αξία (Εκτίμηση Αγοράς)
Σε δημοπρασίες εκκλησιαστικών ειδών στην Ευρώπη (κυρίως σε Γαλλία, Βέλγιο και Ιταλία), παρόμοιες λειψανοθήκες "πολλαπλών λειψάνων" (thecae) κυμαίνονται συνήθως:
Από 800€ έως 2.500€: Αυτή είναι η μέση τιμή για μια λειψανοθήκη αυτού του μεγέθους με 15-20 λείψανα.
Πάνω από 3.000€: Εάν τα λείψανα περιλαμβάνουν "σημαντικούς" Αγίους (όπως Αποστόλους ή τον Τίμιο Σταυρό) και συνοδεύονται από το επίσημο έγγραφο (Authentic).
2. Παράγοντες που αυξάνουν την αξία
Η Σφραγίδα (Seal): Η κόκκινη βουλοκέρινη σφραγίδα στο πίσω μέρος είναι άθικτη. Αυτό είναι το πιο κρίσιμο στοιχείο, καθώς αποδεικνύει ότι τα λείψανα δεν έχουν αντικατασταθεί.
Ο αριθμός των λειψάνων: Έχει ασυνήθιστα μεγάλο αριθμό λειψάνων (πάνω από 20). Κάθε όνομα προσθέτει αξία, ειδικά όταν πρόκειται για ονόματα όπως "S. Pauli Ap." (Απόστολος Παύλος) ή "S. Marci Ev." (Ευαγγελιστής Μάρκος).
Η Κατάσταση: Το εσωτερικό φαίνεται καλά διατηρημένο, με το μετάξι και τα χαρτάκια των ονομάτων να είναι σε καλή κατάσταση, παρά τις μικρές φθορές από τον χρόνο.
3. Παράγοντες που μειώνουν την αξία
Έλλειψη Εγγράφου (Authentic): Αν δεν έχετε το χάρτινο πιστοποιητικό που αντιστοιχεί στη σφραγίδα, η εμπορική αξία μειώνεται σημαντικά (περίπου 30-50%), καθώς οι συλλέκτες το θεωρούν απαραίτητο για την απόλυτη ταυτοποίηση.
Φθορές: Οι ρωγμές στο βουλοκέρι (που διακρίνονται στη φωτογραφία) είναι φυσιολογικές λόγω παλαιότητας, αλλά αν η σφραγίδα είχε σπάσει εντελώς, το αντικείμενο θα έχανε τη θρησκευτική του "εγκυρότητα".
4. Η Θρησκευτική και Πνευματική Αξία
Για την Καθολική Εκκλησία, τα λείψανα αυτά θεωρούνται "πρώτης τάξεως" (1st Class) εάν είναι τμήματα οστών. Σύμφωνα με το Κανονικό Δίκαιο (Canon Law 1190), η πώληση ιερών λειψάνων απαγορεύεται αυστηρά. Για τον λόγο αυτό:
Στις δημοπρασίες, η τιμή που πληρώνεται αφορά μόνο τη θήκη (το μεταλλικό πλαίσιο και τη διακόσμηση) και όχι το ίδιο το λείψανο.
Η πνευματική τους αξία για έναν πιστό ή ένα μοναστήρι είναι συχνά "ανεκτίμητη".
1. Ανάλυση της Σφραγίδας
Το Εκκλησιαστικό Καπέλο (Galero): Στην κορυφή του θυρεού υπάρχει το παραδοσιακό καπέλο με τις φούντες (tassels) που κρέμονται δεξιά και αριστερά.
Αν μετρήσουμε 6 φούντες σε κάθε πλευρά (συνολικά 12), τότε η σφραγίδα ανήκει σε Επίσκοπο.
Αν υπάρχουν 15 φούντες σε κάθε πλευρά, ανήκει σε Καρδινάλιο.
Στη δική σας σφραγίδα, η διάταξη δείχνει να είναι ενός Επισκόπου, κάτι που σημαίνει ότι η λειψανοθήκη εγκρίθηκε από μια τοπική επισκοπή (πιθανότατα στην Κεντρική Ευρώπη).
Ο Θυρεός (Shield): Στο κέντρο του θυρεού διακρίνεται ένα αστέρι (ή μια σειρά από αστέρια). Αυτό είναι το προσωπικό οικόσημο του συγκεκριμένου ιεράρχη.
Η Επιγραφή (Legend): Γύρω από τη σφραγίδα υπάρχει κείμενο σε κύκλο. Αν και είναι δυσανάγνωστο, συνήθως ξεκινά με το όνομα του Επισκόπου και την έδρα του (π.χ. "SIGILLUM [Όνομα] EPISCOPI...").
2. Χρονολόγηση
Με βάση την τεχνοτροπία της γραμματοσειράς στις ετικέτες των Αγίων και το στυλ της μεταλλικής θήκης, το αντικείμενο τοποθετείται χρονικά στο δεύτερο μισό του 18ου αιώνα ή στις αρχές του 19ου αιώνα (περ. 1780-1830).
3. Πιθανή Περιοχή Προέλευσης
Η επιλογή των Αγίων δείχνει έντονα προς τη Γερμανία ή τις Κάτω Χώρες (Βέλγιο/Ολλανδία):
Ο Άγιος Αρνόλδος και ο Άγιος Αδόλφος είναι πολύ δημοφιλείς σε αυτές τις περιοχές.
Ο Άγιος Γερεών (S. Gereonis) είναι ο προστάτης της πόλης της Κολωνίας (Cologne) στη Γερμανία. Είναι πολύ πιθανό η σφραγίδα να ανήκει σε κάποιον Αρχιεπίσκοπο ή Επίσκοπο της Κολωνίας ή γειτονικής περιοχής (όπως το Liège ή το Münster).
Ευχαριστούμε που διαβάσατε την ανάρτηση S. Christophori M S. Dorotheae V.M
