λείψανα διαφόρων Αγίων της Καθολικής Εκκλησίας. Πρόκειται για ένα αντικείμενο υψηλής θρησκευτικής, ιστορικής και καλλιτεχνικής αξίας, πιθανότατα του 18ου ή 19ου αιώνα.
Ακολουθεί η αναλυτική περιγραφή των δύο όψεων:
1. Η Μπροστινή Όψη (Εσωτερικό της Λειψανοθήκης)
Στο εσωτερικό, κάτω από προστατευτικό κρύσταλλο, βλέπουμε μια περίτεχνη διάταξη σε κόκκινο μεταξωτό υπόβαθρο.
Τα Λείψανα: Περιλαμβάνει μικρά οστικά τεμάχια (ex ossibus) ή υφάσματα. Κάθε λείψανο συνοδεύεται από μια χειρόγραφη ετικέτα σε περγαμηνή (cedula) που προσδιορίζει τον Άγιο.
Οι Άγιοι που αναφέρονται:
S. Eustachy (Άγιος Ευστάθιος): Διακρίνεται κάτω αριστερά.
S. Laurentij (Άγιος Λαυρέντιος): Στο κέντρο.
S. Geltruda (Αγία Γερτρούδη).
S. Vincentj (Άγιος Βικέντιος).
S. Plautilla (Αγία Πλαυτίλλα).
S. Paoline (Αγία Παυλίνα).
Seconda V.M. (Αγία Σεκόνδα, Παρθενομάρτυς).
Η Διακόσμηση: Τα λείψανα πλαισιώνονται από λεπτά φύλλα χρυσωμένου χαρτιού ή μετάλλου, μια τεχνική γνωστή ως paperolles (quilling), που συχνά φιλοτεχνούσαν μοναχοί ή μοναχές.
2. Η Πίσω Όψη (Η Σφραγίδα Αυθεντικότητας)
Η Βουλοκέρινη Σφραγίδα: Η κόκκινη σφραγίδα από βουλοκέρι φέρει το οικόσημο ενός Επισκόπου ή Καρδιναλίου. Αυτή η σφραγίδα εγγυάται ότι η λειψανοθήκη δεν έχει παραβιαστεί και ότι τα λείψανα είναι αυθεντικά.
Τα Νήματα: Τα μεταξωτά νήματα που ξεκινούν από τη σφραγίδα και εισέρχονται στο εσωτερικό της θήκης είναι άθικτα. Αν αυτά κοπούν, η λειψανοθήκη χάνει την εκκλησιαστική της "πιστοποίηση".
Η Μεταλλική Θήκη: Φαίνεται να είναι κατασκευασμένη από άργυρο ή άλλο κράμα μετάλλου, με κρίκο ανάρτησης στο πάνω μέρος.
Σύνοψη και Εκτίμηση
Αυτού του είδους οι λειψανοθήκες κατασκευάζονταν για προσωπική ευλάβεια ή για χρήση σε μικρά παρεκκλήσια. Η παρουσία του Αγίου Ευσταθίου (στον οποίο αναφερθήκατε και στον τίτλο του αρχείου) και του Αγίου Λαυρεντίου υποδηλώνει μια συλλογή σημαντικών μαρτύρων της πρώτης Εκκλησίας.
Σημαντική Σημείωση: Σύμφωνα με το Κανονικό Δίκαιο της Καθολικής Εκκλησίας, η πώληση "ιερών λειψάνων" (πρώτης τάξεως, όπως οστά) απαγορεύεται αυστηρά, αν και επιτρέπεται η ανταλλαγή ή η δωρεά τους για λόγους ευλάβειας.
Οι Άγιοι που περιλαμβάνονται στη λειψανοθήκη σας αποτελούν μια ενδιαφέρουσα ομάδα, κυρίως από την περίοδο των πρώτων χριστιανικών αιώνων (Ρωμαϊκή εποχή). Οι περισσότεροι είναι Μάρτυρες, κάτι που εξηγεί τη χρήση των συντομογραφιών M. (Martyr - Μάρτυς) και V.M. (Virgo et Martyr - Παρθένος και Μάρτυς).
Ακολουθούν λεπτομέρειες για τους κυριότερους από αυτούς:
1. Άγιος Ευστάθιος (S. Eustachy)
Είναι ο κεντρικός Άγιος που αναφέρατε. Ήταν Ρωμαίος στρατηγός (με το όνομα Πλακίδας) που ασπάστηκε τον Χριστιανισμό μετά από ένα όραμα: είδε έναν σταυρό ανάμεσα στα κέρατα ενός ελαφιού ενώ κυνηγούσε.
Μαρτύριο: Βασανίστηκε και θανατώθηκε μέσα σε έναν χάλκινο πυρακτωμένο ταύρο επί αυτοκράτορα Αδριανού.
Σημασία: Θεωρείται προστάτης των κυνηγών (στη Δύση) και των στρατιωτικών.
2. Άγιος Λαυρέντιος (S. Laurentij)
Ένας από τους πιο λαοφιλείς Αγίους της Ρώμης. Ήταν ένας από τους επτά διακόνους της Ρώμης.
Το περιστατικό με τους θησαυρούς: Όταν ο έπαρχος της Ρώμης του ζήτησε τους θησαυρούς της Εκκλησίας, ο Λαυρέντιος παρουσίασε τους φτωχούς και τους αρρώστους, λέγοντας: «Αυτοί είναι οι θησαυροί μας».
Μαρτύριο: Κατά την παράδοση, ψήθηκε ζωντανός πάνω σε μια σιδερένια σχάρα.
3. Αγία Γερτρούδη (S. Geltruda)
Εδώ πιθανότατα πρόκειται για την Αγία Γερτρούδη τη Μεγάλη (13ος αιώνας), μια από τις σημαντικότερες μυστικιστές της Καθολικής Εκκλησίας.
Ιδιότητα: Μοναχή του τάγματος των Βενεδικτίνων. Είναι γνωστή για τα γραπτά της σχετικά με την "Ιερά Καρδία" του Ιησού.
4. Αγία Πλαυτίλλα (S. Plautilla)
Σύμφωνα με την παράδοση, ήταν η γυναίκα που έδωσε το μαντήλι της στον Απόστολο Παύλο για να δέσει τα μάτια του πριν τον αποκεφαλισμό του.
Σύνδεση: Θεωρείται ότι βαπτίστηκε από τον ίδιο τον Απόστολο Πέτρο και ήταν μητέρα της Αγίας Δομιτίλλας.
5. Αγία Σεκόνδα (Seconda V.M.)
Συνήθως αναφέρεται μαζί με την αδελφή της, Αγία Ρουφίνα.
Ιστορία: Ήταν δύο αδελφές που αρνήθηκαν να παντρευτούν ειδωλολάτρες και να απαρνηθούν την πίστη τους. Μαρτύρησαν στη Ρώμη το 257 μ.Χ. και τα λείψανά τους φυλάσσονται στο Βατικανό.
6. Άγιος Βικέντιος (S. Vincentj)
Πιθανότατα ο Άγιος Βικέντιος ο Διάκονος (από τη Σαραγόσα της Ισπανίας).
Μαρτύριο: Υπέστη φρικτά βασανιστήρια κατά τον διωγμό του Διοκλητιανού. Είναι ο προστάτης των οινοποιών στη Γαλλία.
Εστιάζοντας προσεκτικά στη φωτογραφία υψηλής ανάλυσης του εσωτερικού της λειψανοθήκης, μπορούμε να ταυτοποιήσουμε με μεγαλύτερη ακρίβεια ορισμένες ετικέτες που στην αρχή φαίνονται δυσδιάκριτες.
Ας δούμε τις ετικέτες περιμετρικά, ξεκινώντας από πάνω και πηγαίνοντας δεξιόστροφα:
Πάνω Δεξιά: "S. Viti Mar."
Πρόκειται για τον Άγιο Βίτο (Saint Vitus). Ήταν μάρτυρας από τη Σικελία. Είναι ένας από τους "Δεκατέσσερις Αγίους Βοηθούς" της Καθολικής Εκκλησίας και θεωρείται προστάτης των χορευτών και των επιληπτικών (εξού και η φράση "χορός του Αγίου Βίτου").
Δεξιά (κάτω από τον Άγιο Βίτο): "S. Candidi M."
Πρόκειται για τον Άγιο Κάνδιδο (Saint Candidus). Συνήθως αναφέρεται ως μέλος της Θηβαϊκής Λεγεώνας (Theban Legion), μιας ομάδας χριστιανών στρατιωτών που μαρτύρησαν μαζί στην Ελβετία τον 3ο αιώνα.
Κάτω Δεξιά: "S. Pene... (?)"
Εδώ η γραφή είναι καμπυλωτή. Πιθανότατα αναφέρεται στην S. Peregrini (Άγιος Πελεγρίνος) ή S. Penitentis. Αν παρατηρήσουμε το "P" και το "e", μοιάζει επίσης με την S. Petronilla (Αγία Πετρονίλλα), που παραδοσιακά θεωρείται κόρη ή πνευματική κόρη του Αποστόλου Πέτρου.
Κάτω Αριστερά (πάνω από τον Ευστάθιο): "S. Felice"
Πρόκειται για τον Άγιο Φήλικα (Saint Felix). Υπάρχουν πολλοί άγιοι με αυτό το όνομα στις ρωμαϊκές κατακόμβες, αλλά συχνά πρόκειται για τον Άγιο Φήλικα της Νόλα ή τον Άγιο Φήλικα που μαρτύρησε μαζί με τον Άγιο Αδεύδατο.
Πάνω Αριστερά: "S. Plautilla"
Όπως αναφέραμε, η Αγία Πλαυτίλλα, η οποία συνδέεται με το μαρτύριο του Αποστόλου Παύλου στη Ρώμη.
Παρατηρήσεις για τα λείψανα:
Στην ετικέτα του S. Laurentij (Λαυρέντιος) στο κέντρο, το λείψανο φαίνεται να είναι ένα μικρό κομμάτι υφάσματος ή πολύ λεπτού οστού, τοποθετημένο πάνω σε χρυσό φόντο.
Στην ετικέτα Seconda V.M., η συντομογραφία V.M. (Virgo et Martyr) επιβεβαιώνει την ταυτότητα της ως Παρθενομάρτυρος.
Συμπέρασμα: Η επιλογή των Αγίων (Βίτος, Κάνδιδος, Φήλιξ, Πλαυτίλλα, Σεκόνδα) ενισχύει τη θεωρία ότι τα λείψανα προέρχονται από τις Ρωμαϊκές Κατακόμβες. Κατά τον 18ο και 19ο αιώνα, το Βατικανό έδινε συχνά τέτοια λείψανα (γνωστά ως corpi santi) σε πιστούς και εκκλησίες, συνοδευόμενα από τις αντίστοιχες σφραγίδες αυθεντικότητας που βλέπουμε στο πίσω μέρος.
Τι σημαίνουν τα λείψανα αυτά για τη συλλογή σας;
Η παρουσία ονομάτων όπως η Seconda και η Plautilla, που συνδέονται άμεσα με τις κατακόμβες της Ρώμης, υποδηλώνει ότι η λειψανοθήκη αυτή μπορεί να προέρχεται από κάποιο εργαστήριο στη Ρώμη (όπως αυτά που υπήρχαν κοντά στο Βατικανό), τα οποία ειδικεύονταν στη δημιουργία τέτοιων πολυ-λειψανοθηκών για προσκυνητές ή ευγενείς.
Ευχαριστούμε που διαβάσατε την ανάρτηση S. Plautilla S. Eustachy
