αποδίδεται στον Άγιο Ηλιόδωρο (όπως υποδεικνύει η επιγραφή "S. Heliodorae"). Πρόκειται για ένα κλασικό δείγμα καθολικής ευλάβειας, πιθανότατα του 18ου ή 19ου αιώνα.
Ακολουθεί μια αναλυτική περιγραφή των στοιχείων του:
1. Το Κεντρικό Λείψανο
Στο κέντρο της σύνθεσης, πάνω σε ένα λευκό μεταξωτό υπόστρωμα («βαμβάκι» ή χνούδι μεταξιού), βρίσκεται το λείψανο. Η τοποθέτηση σε μαλακό υλικό δεν είναι μόνο αισθητική, αλλά χρησιμεύει και στην προστασία του οστού από κραδασμούς.
2. Η Διακόσμηση (Paperolles & Φύλλο Ασημιού)
Quilling (Paperolles): Γύρω από το λείψανο υπάρχει μια ελλειπτική στεφάνη από λεπτές λωρίδες χαρτιού τυλιγμένες σε σπείρες. Αυτή η τεχνική ήταν πολύ διαδεδομένη στα μοναστήρια, καθώς επέτρεπε τη δημιουργία περίτεχνων διακοσμήσεων με πολύ χαμηλό κόστος υλικών.
Διάτρητο Πλαίσιο: Το ασημί διακοσμητικό πλαίσιο με τα φυτικά μοτίβα (ανθέμια και έλικες) φαίνεται να είναι κατασκευασμένο από κομμένο χαρτί με επικάλυψη ασημιού ή λεπτό μεταλλικό φύλλο. Το σχήμα του είναι τυπικό του μπαρόκ ή ροκοκό στυλ.
3. Το Υπόβαθρο (Ταρταρούγα)
Το φόντο έχει την όψη ταρταρούγας (tortoiseshell). Στις περισσότερες περιπτώσεις αυτών των λειψανοθηκών, δεν πρόκειται για αληθινό όστρακο χελώνας, αλλά για ζωγραφισμένο χαρτί ή ύφασμα που μιμείται τα νερά της ταρταρούγας, μια τεχνική που προσέδιδε πολυτέλεια και βάθος στο αντικείμενο.
4. Η Επιγραφή
Η ετικέτα αναγράφει "S. Heliodorae".
Το "S." σημαίνει Sanctus (Άγιος).
Το όνομα αναφέρεται πιθανώς στον Άγιο Ηλιόδωρο, επίσκοπο Altino (4ος αιώνας), ή σε κάποιον από τους μάρτυρες με το ίδιο όνομα. Η κατάληξη "-ae" στη λατινική γενική πτώση υποδηλώνει ότι πρόκειται για το λείψανο «του Αγίου Ηλιοδώρου».
5. Η Εξωτερική Κορνίζα
Η Κορνίζα: Είναι ξύλινη και επίχρυση, με ανάγλυφα διακοσμητικά στοιχεία (φύλλα δάφνης ή άκανθας), τυπικά για εκκλησιαστικά αντικείμενα που προορίζονταν για ιδιωτική λατρεία σε εικονοστάσια ή οικιακά παρεκκλήσια, χαρακτηριστική της περιόδου του Μπαρόκ ή του Νεοκλασικισμού.
Κατάσταση: Το γυαλί φαίνεται να έχει κάποια πατίνα ή σκόνη εσωτερικά, κάτι που είναι αναμενόμενο για αυθεντικά αντικείμενα αυτής της ηλικίας.
Ιστορικό Πλαίσιο
Αυτού του είδους οι λειψανοθήκες κατασκευάζονταν συχνά από μοναχές σε γυναικεία μοναστήρια της Ευρώπης (κυρίως σε Γαλλία, Ιταλία και Γερμανία). Η χρήση ευτελών υλικών (χαρτί, σύρμα, ύφασμα) που μεταμορφώνονταν σε κάτι που έμοιαζε με χρυσό και ασήμι θεωρούνταν πράξη ευσεβείας και ταπεινότητας.
Σημείωση: Στο πίσω μέρος αυτών των αντικειμένων συνήθως υπάρχει μια ισπανική βουλοκέρινη σφραγίδα (lacca) που πιστοποιεί τη γνησιότητα του λειψάνου από την εκκλησιαστική αρχή.
Με βάση την επιγραφή "S. Heliodorae" στη λειψανοθήκη και την ιστορική έρευνα, το λείψανο πιθανότατα ανήκει σε έναν από τους δύο σημαντικότερους αγίους με αυτό το όνομα. Στη δυτική (Καθολική) παράδοση, από όπου προέρχεται η κατασκευή της θήκης, ο επικρατέστερος είναι ο Άγιος Ηλιόδωρος του Αλτίνου.
Ακολουθούν οι λεπτομέρειες για τους δύο βασικούς Αγίους Ηλιοδώρους:
1. Άγιος Ηλιόδωρος, Επίσκοπος Αλτίνου (332 – 390 μ.Χ.)
Είναι ο πιο αναγνωρίσιμος Άγιος Ηλιόδωρος στη Δύση και στενός φίλος του Αγίου Ιερωνύμου (του μεταφραστή της Βίβλου στα Λατινικά - Vulgate).
Βίος: Γεννήθηκε στη Δαλματία (σημερινή Κροατία). Ξεκίνησε ως στρατιωτικός αλλά εγκατέλειψε τον στρατό για να αφιερωθεί στον Θεό.
Η Σχέση με τον Άγιο Ιερώνυμο: Συνόδευσε τον Άγιο Ιερώνυμο στους Αγίους Τόπους. Ο Ιερώνυμος του έγραψε μια διάσημη επιστολή (Επιστολή 14), προτρέποντάς τον να γίνει ερημίτης.
Έργο: Παρά την επιθυμία του για μοναχική ζωή, έγινε ο πρώτος Επίσκοπος του Αλτίνου (κοντά στη Βενετία). Ήταν σθεναρός πολέμιος της αίρεσης του Αρειανισμού.
Λείψανα: Τα λείψανά του φυλάσσονται σήμερα στον Καθεδρικό Ναό της Santa Maria Assunta στο νησί Torcello της Βενετίας.
Εορτασμός: 3 Ιουλίου.
2. Άγιος Ηλιόδωρος ο Μάρτυρας (από τη Μαγιδώ της Παμφυλίας)
Πρόκειται για έναν μάρτυρα των πρώτων χριστιανικών χρόνων που τιμάται ιδιαίτερα στην Ανατολική Εκκλησία.
Μαρτύριο: Έζησε κατά τη βασιλεία του αυτοκράτορα Αυρηλιανού (270-275 μ.Χ.). Συνελήφθη για την πίστη του και υπέστη φρικτά βασανιστήρια (του έκαψαν τις πλευρές και τον τοποθέτησαν σε πυρακτωμένο χάλκινο ταύρο).
Θάνατος: Τελικά αποκεφαλίστηκε έξω από την πόλη Μαγιδώ.
Εορτασμός: 19 Νοεμβρίου.
Ποιος είναι ο «δικός σας» Άγιος;
Λόγω της τεχνοτροπίας της λειψανοθήκης (paperolles, ταρταρούγα, λατινική γραφή), είναι σχεδόν βέβαιο ότι το λείψανο προέρχεται από την καθολική Ευρώπη και αφορά τον Επίσκοπο Αλτίνου.
Οι λειψανοθήκες αυτές συχνά δίνονταν ως δώρα σε ευγενείς ή πιστούς που είχαν ιδιαίτερη ευλάβεια στον συγκεκριμένο άγιο, ο οποίος θεωρείται προστάτης της Βενετίας και του Torcello.
Μικρή λεπτομέρεια: Η κατάληξη "-ae" στην επιγραφή "S. Heliodorae" είναι η λατινική γενική πτώση, που σημαίνει «[Λείψανο] Του Αγίου Ηλιοδώρου».
Ευχαριστούμε που διαβάσατε την ανάρτηση S. Heliodoros
